به دست آوردند ، بويژه در اقليش به سال 501 ه / 1108 م و در افراغه به سال 528 ه / 1134 م . مرابطين به‌طور كلى توانستند تا اواخر ايامى كه بر سر كار بودند ، يعنى حدود پنجاه سال ، سرزمين اندلس را از آسيب هر متجاوزى مصون دارند . آنچه مانع ادامهء اين مبارزات پيروزمند گرديد ، قيام شورشگران اندلسى در شهرها و پايتخت‌هاى اندلس بود كه بويژه هنگام ظهور موحدين و آمدن ايشان به اندلس شدت گرفت . اما موحدين با آنكه از چنان روحيهء سلحشورى كه مرابطين را بود برخوردار بودند و در پيكار با اسپانياى مسيحى و دفاع از اندلس اسلامى سخت پاى مىفشردند ولى همانند مرابطين در كار خويش پيروزى حاصل نكردند . موحدين نيز در امر جهاد جدى بليغ داشتند و لشكر جرارشان با ساز و برگ فراوان و جنگجويان بسيار بارها از آب گذشته به شبه جزيره درآمدند ولى حتى در آن روزها كه در اوج توانمندى بودند ، در لشكركشيهاى خود برضد مسيحيان پيروزى چشمگيرى به‌دست نياوردند . لشكركشى خليفه ابو - يعقوب يوسف بن عبد المؤمن بر ضد قشتاليان ، در پاى باروهاى و بذه ، به سال 567 ه / 1172 م به شكست انجاميد و حملهء دوم او در سال 580 ه / 1184 م در شنترين نيز درهم شكست و سپاه موحدين گرفتار هزيمتى سخت گرديد و خليفه خود در معركه جان باخت . اين شكستها را چند علت بود . يكى از آنها اختلال نظام سپاهيان موحدى و ضعف فرماندهى و نابسامانى در امر رساندن تداركات بود . از سوى ديگر مملكت پرتغال نيرومند شده بود و قسمت اعظم نيروى موحدين به حراست ولايت غربى اندلس اختصاص يافته بود . سپاهيان موحدين تنها در نبرد عظيم الارك پيروز شدند . اين نبرد در ماه رجب سال 951 ه / ژوئيهء سال 1195 م ميان خليفه يعقوب المنصور با قشتاليان درگرفت ولى ديرى نكشيد كه نبرد شوم العقاب آثار اين پيروزى را بزدود و قشتاليان ، بر سپاه موحدى كه به سردارى خليفه محمد الناصر فرزند يعقوب المنصور ، غالب آمدند . اين نبرد در ماه صفر سال 609 ه / 1212 م واقع گرديد . شكست عقاب بر قواى موحدين در اندلس و مغرب ضربتى